22 augustus 1980morts pour la france3e Jaargang Nr. 0
29 september 1978
24 november 1978
22 december 1978
15 februari 1979
6 april 1979
15 juni 1979
30 november 1979
25 januari 1980
7 maart 1980
18 april 1980
6 juni 1980
22 augustus 1980
  in en om de school
  insider
  interview sandy
  koekoek for president
  morts pour la france
  olympische spelen
  overheid
  studie
  tuinfeest
  van onze econoom
  vergelijk je school
  voetbal 80-81
  wethouder
  yoga
 

vacantie impressie:

MORTS POUR LA FRANCE

Komend uit de richting Troyes reden wij naar Verdun over de "Vole Sacree", de "Heilige Weg". Deze weg heeft geen nummer maar wordt gemarkeerd door een soldatenhelmpje op iedere kilometerpaal, Dit was in 1915 de laatste niet afgesneden aanvoerroute van de Fransen.

taxi's

Over deze weg werden met de beroemde Parijse taxi's de allerlaatste versterkingen frontwaarts gebracht, waardoor de Fransen nog net de Duitsers van een doorbraak af konden houden. Het is niet zo onbegrijpelijk dat deze weg sindsdien als "Heilig" beschouwd wordt, maar als je erbij stilstaat dat hierover Franse jongens en mannen, die eigenljjk liever thuis waren gebleven in hun vertrouwde omgeving en die ginds aan het front stierven als ratten in een loopgravenoorlog, waar geen van beide partijen een echt overwicht op kon bouwen, werden aangevoerd, doet het predikaat "Heilig" wat wrang aan. Het is opmerkelijk hoezeer het militarisme in Frankrijk "geheiligd" wordt. De oorlogsmonumenten, die men in praktisch ieder dorp van enige omvang aantreft, spreken niet zo zeer van het leed en verdriet dat de oorlogswaanzin aangericht heeft, als wel van de glorie van Frankrijk in het algemeen en haar legermacht in het bijzonder. Let wel, ik wil hiermee niet beweren dat de Fransen indertijd rustig op hun krent hadden moeten blijven zitten toen de Duitsers hun tot tweemaal toe schandalig overvielen, maar alleen dat volgens mij uit deze oorlogsmonumenten te veel bevestiging van de schoonheid van strijd naar voren komt en te weinig waarschuwing voor een nieuwe "wereldbrand". Een opschrift als "Morts pour la France", geeft aan dat het sterven voor het vaderland een schone zaak is. Nu zullen er zeker soldaten tussen gezeten hebben, die daar belang in gesteld hebben, maar het merendeel had duizendmaal liever thuis gezeten dan dat ze op zo'n smerige en zinloze manier moesten sterven in de prut van Verdun; al dan niet pour la France.

wit kruisje

Al die kruideniers, boerenjongens en andere Fransen, ze stierven omdat die Siegfried of Helmut net even sneller schoot dan zij. Morts pour la France, Jaja. Ook al hield Frankrijk Duitsland toen van de doorstoot naar Parijs af: zij verloren de slag, en als ze dan nog niet helemaal onidentificeerbaar waren, kregen ze een wit kruisje op het keurig gemaaide kerkhof van Verdun met "Morts pour la France" erop en als ze zo uit elkaar lagen dat zelfs een bekwame puzzelaar er geen herkenbare Franšais van kon maken kwamen ze in de Ossuaire, die op een heuvel boven het kerkhof ligt, terecht. Deze Ossuaire -vrij vertaald "bottenhof"- bevat beenderen van 130.000 soldaten en is een indrukwekkend monument. Het is een lange gang door rode ruiten in een griezelige gloed gehuld. Haaks op de gang en de toren ligt een kapel. Bij de ingang wordt verzocht binnen te zwijgen, stemmig gekleed te gaan, fotograferen verboden etc. Ook hier heb ik iets tegen: Mijn eerste bezwaar is, dat ik niet van met veel uiterlijk vertoon uitgedragen eerbied houd. Zeker, ik beb het meegemaakt bij een ander oorlogsmonument dat er een bus Duitse kinderen werd losgelaten die tierend en lachend tussen de graven rondcrossten en verstoppertje speelden in de loopgraven; maar tussen beide is onderscheid en ertussen ligt gepaste eerbied. Ik ben tegenstander van teveel uiterlijk rouwbetoon; het is maar al te vaak exhibitionistisch en daardoor schijnheilig. Mijn tweede bezwaar is ernstiger: al deze nobele aanmaningen -mental derangement- verliezen in het monument van Verdun hun waarde, want in het interieur van het Ossuaire bevindt zich een souvenierwinkeltje. Dat vind ik pas minachting voor 130.000 stoffelijke overschotten, als men op de vloer waar zij onder liggen prullaria, bierprulletjes met soldaatjes en meer van die troep verkoopt.

zwart kruisje

Op de weg van Verdun naar Luxemburg lag tussen de weg en de spoorlijn in een Duits oorlogkerkhofje. Hier geen monument. Niet eens "Morts pour l'Allemagne". Ook deze mannen waren liever thuisgebleven: ook zij schoten net iets te laat. Symbolisch: zij liggen onder zwarte kruisjes.

 
Editie 1<<morts pour la france>>Pagina 6 / 15
© 2002 www.xsl.nl internet redesign Robbert Hans Baron